Project 'Bespreekbaar maken van homoseksualiteit in eigen kring'

Inleiding
Het Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders (SMN) voert in de periode 2010 en 2011 het project uit ‘Bespreekbaar maken van homoseksualiteit in Marokkaanse kring’. Met dit project wil het SMN de sociale acceptatie van homoseksuelen in de Nederlandse samenleving bevorderen. Het is onze ambitie dat de Marokkaanse gemeenschap (individuen en organisaties) in de steden Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag, Nijmegen en Eindhoven een open en kritische discussie gaan stimuleren onder de Marokkaanse gemeenschap betreffende het thema seksuele diversiteit en acceptatie van homoseksuelen. Dat willen wij doen door o.a. informatie- en discussiebijeenkomsten, dialoog met lokale COC’s en een conferentie.

Het taboe op homoseksualiteit betreft een aantal zaken. Er zijn mensen die homoseksualiteit op religieuze gronden afkeuren. Het SMN doet daar geen uitspraak over. Culturele aspecten, zoals de strikte genderopvattingen over mannen en vrouwen, de uit de groepscultuur voortkomende sociale controle en de eer van de familie, bewaakt door de man en afhankelijk van het morele gedrag van zijn familieleden (in het bijzonder meisjes en vrouwen), spelen een rol in de afkeuring van homoseksualiteit. Voor het SMN is het uitgangspunt dat alle burgers medeverantwoordelijkheid dragen voor een maatschappelijk klimaat, waarin iedereen zich veilig en geaccepteerd kan weten.

Achtergrond
Binnen de Marokkaanse gemeenschap, er zijn uitzonderingen, heerst er enige gevoeligheid rondom het onderwerp. Men voelt zich langs een emancipatiemeetlat gelegd; als je geen homoseksualiteit accepteert ben je niet Nederlands genoeg. Marokkaanse organisaties hebben hun eigen doelstellingen en zullen overtuigd moeten worden ook een taak te hebben in homoseksualiteit bespreekbaar te maken. Maar er heerst enige apathie: ‘het wordt ons opgedrongen‘. Belangrijk is uit te zoeken welke modus het beste werkt. Het SMN wil het thema homoseksualiteit behandelen in de context van vrijheid, gelijkheid en respect. Dit betekent rekening houden met:

1. Vrijheid, zelfbeschikkingsrecht en gelijkheid van homoseksuelen in de samenleving is gewaarborgd in de Grondwet. Daarom dienen homoseksuelen ook beschermd te worden tegen discriminatie, verstoting, geweld en andere vormen sociale uitsluiting.

2. Homoseksuelen uit de Marokkaanse kring hebben het extra moeilijk gelet op hun dubbele emancipatie. Aan de ene homo-zijn als individu met een eigen identiteit en andere kant zijn lid (soms tegen wil en dank) van een gemeenschap waar bepaalde codes en loyaliteiten gelden. Het kan gaan om familie, cultuur, religie e.d.

Uitgangspunten
Het SMN vindt dat binnen de Marokkaanse gemeenschap mentaliteitsverandering op gang moet worden gebracht ten opzichte van homoseksualiteit, en moeten homoseksuelen en lesbiennes uit deze gemeenschap zich weerbaar kunnen opstellen om een levenswijze te kunnen kiezen binnen een maatschappelijk klimaat waarin zij zich veilig en geaccepteerd voelen. Hieronder verstaat het SMN: het stimuleren van een open en kritische houding onder de Marokkaanse gemeenschap betreffende het thema homoseksualiteit, waarbij:

- Het thema bespreekbaar maken in de context van de Grondwet en (seksueel) burgerschap onderscheid wordt gemaakt tussen feiten en overtuigingen;
- Ruimte wordt geboden voor interne discussie en meningsvorming (proces van binnen-uit);
- Ruimte bestaat voor positieve én negatieve opvattingen over homoseksualiteit;
- De mogelijkheid voor oprecht beleefde (religieuze) overtuigingen te uiten – ook als die niet ‘politiek correct’ zijn;
- (Verbale) agressie actief veroordelen en deze houding omzetten in acceptatie en tolerantie.

Doelstellingen
• Het bevorderen van de sociale acceptatie van homoseksuelen in de Nederlandse samenleving.
• Het op gang brengen van een mentaliteitsverandering onder de Marokkaanse gemeenschap.
• Het versterken van zichtbaarheid en uitgesprokenheid van opvattingen en posities ten faveur van acceptatie en emancipatie van homoseksuelen

Voorwaarden voor geslaagd project
1. Homoseksualiteit in eigen kring problematiseren. Maar ook weer niet dat het ervaren wordt als een opgelegd standaard. Dit betekent voortdurend balanceren tussen de uitgangspunten vrijheid, zelfbeschikkingsrecht en gelijkheid en andere kant de gevoeligheden, onbegrip, en gebrek aan kennis in de Marokkaanse gemeenschap. De rol van zelforganisaties, imams en andere sleutelfiguren is van groot belang. Zij kunnen vanuit verschillende referentiekaders dit taboeonderwerp kanaliseren en daarmee sociale acceptatie van homoseksuelen vergroten.

2. Interventies gericht op mentaliteitsverandering vergen veel tijd en geduld. Daarom is structurele ondersteuning van initiatieven van homoseksuelen uit de Marokkaanse gemeenschap en daarvoor adequate voorwaarden (zowel inhoud als vorm) van vitaal belang.

3. Het SMN wil als aanjager zijn verantwoordelijkheid nemen. Dit betekent mobiliseren van de achterban (draagvlak), koppelen van eigen netwerken aan externe organisaties (samenwerking), bijdrage leveren aan methodieken (expertise).

4. De eigen gemeenschap vragen wij niet homoseksualiteit als norm te accepteren. Maar dat homoseksueel-zijn een gegeven is en dat de homoseksuele medemens gerespecteerd en geaccepteerd dient te worden als burger met gelijke rechten en plichten.

5. Acties en activiteiten gericht op de sociale acceptatie en emancipatie van homoseksuelen dienen gezamenlijk te worden opgezet. Alle relevante partners vanuit verschillende disciplines en posities dienen betrokken te worden. Respect voor eigen perspectief en tempo is een groot goed. Dit versterkt draagvlak, uitwisseling van kennis en netwerkvorming.

Activiteiten 2010 en 2010
• Een landelijke seminar (voor 40 personen)
• Twee trainingsweekenden jongerenwerkers en professionals
• Negen informatiebijeenkomsten voor zelforganisaties op lokaal niveau
• Vijf lokale of regionale bijeenkomsten over homogeweld
• Vijf lokale dialoogbijeenkomsten (meiden- en vrouwentraject)
• Een landelijke conferentie seksueel misbruik

Resultaten over twee jaar
Het is moeilijk te voorspellen waar we over twee jaar zijn beland. We hopen dat met gerichte aanpak een spin-off is gecreëerd voor de acceptatie van homoseksualiteit. Dit betekent dat:

- Zichtbaarheid en uitgesprokenheid van opvattingen en posities vanuit de Marokkaanse gemeenschap ten faveur van acceptatie en emancipatie van homoseksuelen.
- Drempel voor Marokkaanse homoseksuelen om zich als vrije burgers te voelen is substantieel minder is geworden.
- Het SMN zal waar het nodig is positie innemen ook via de media om acceptatie en emancipatie van homoseksuelen te benadrukken.

Meer informatie?
Voor meer informatie over het project: Nordin Boukhizou, projectmedewerker SMN, tel. 030-2367327, e-mail: n.boukhizou@smnnet.nl.